Aad Verbaast

te gek voor woorden eigenlijk

Tag archief: voedsel

Voedselverspilling

Meer dan een miljard mensen hebben te weinig te eten. En toch gaat meer dan een derde van al het geproduceerde voedsel in de wereld verloren. Ruim 1,3 miljard ton per jaar. Opvallend is dat het voedsel dat verloren gaat in de ontwikkelingslanden ongeveer even hoog is als van de rijke landen. Om andere redenen. 

Cijfers uit een recent verschenen rapport van de FAO.
In de ontwikkelingslanden gaat het voedsel veelal verloren doordat de distributieketen hapert. Voedsel is al verrot voordat het de consument kan bereiken.
Consumenten in de rijke landen gooien gemiddeld 100 kg per jaar aan voedsel weg. Te veel gekocht (drie halen, twee betalen), over de houdbaarheidsdatum, plekje hier, plekje daar. Samen meer dan al het voedsel dat subsahara Afrika produceert in een heel jaar! 

De FAO stelt dat de meest effectieve manier om de honger te stillen het verminderen van deze verspilling is. En komt met enkele suggesties.
Voor de arme landen: distributie infrastructuur verbeteren. Ook minder tussenhandel: direct van boer naar consument.
Voor de rijke landen: minder strenge cosmetische eisen aan voedsel. Verwend consumentengedrag aanpassen. Houdbaarheidsdata kritisch bezien. 

Tussendoor: Over Datum Eetclub
Een opvallend initiatief in deze. Elke week koken chef-koks een heerlijk diner met uitsluitend ingrediënten die de houdbaarheidsdatum al gepasseerd zijn. Veel voedsel kan nog lang worden geconsumeerd ook al is de door de industrie (eigenbelang) er een uiterste datum op geplakt. Ik kopieer even een lijstje uit het artikel: 

Een jaar tot jaren na de houdbaarheidsdatum:
zout, suiker, pasta’s, koffie, thee, rijst, kruidenmix, stroop, hard snoep, frisdrank en vruchtensap. Volconserven in blik of glas: groenten, fruit, soep, vlees, vis, koffiemelk, jam.

Twee maanden na de houdbaarheidsdatum:
meel, droge koekjes, muesli, cornflakes, pindakaas en hagelslag, chips, zoutjes, pinda’s, olie, frituurvet, instant poeder, vet, fritessaus, mayonaise, ketchup, gesteriliseerde melk en vla. 

Ondertussen: wereldwijd
Er worden in de wereld jaarlijks miljoenen hectares bossen gekapt om ruimte te maken voor meer akkers. Voor voedsel, en biobrandstoffen. Aan de andere kant wordt 1,3 miljard ton voedsel (30%!) weggegooid. Daarmee worden ook nutteloze bijdragen geleverd aan de vermeerdering van broeikasgassen, de water- en energietekorten en de milieuvervuiling. Contraproductief. 

Dat moet toch anders kunnen lijkt me. 

Bronnen en verder lezen:
rapport van de FAO
volkskrant.nl: Een derde van al het voedsel wereldwijd wordt verspild
nrcnext.nl: negeer die uiterste houdbaarheidsdatum
vilt.be: Derde van wereldwijde voedselproductie gaat verloren
wereldvoedselverdeling.veganisme.eu: voedselverspilling werkt watertekort in de hand

Afrika: de volkstuin van China?

veel landen in de wereld grazen de nog aanwezige landbouwgronden in de wereld af. Miljoenen hectares worden aangekocht en/of ontgonnen. Om twee redenen: meer biobrandstoffen (ipv fossiele brandstoffen). Of om de eigen voedselvoorziening veilig te stellen. Ook China is een mega investeerder. Dit blog beperkt zich tot Afrika. Waar ook om de grond ‘gevochten’ wordt, met wisselend succes.

Wat gegevens:
– China met 20% van de wereldbevolking heeft slechts 7% van de landbouwgronden ter wereld.
– En wel: 120 miljoen hectare, 13% van haar grondgebied.
– Door de geografische gesteldheid is dit niet verder uit te breiden. Het verminderd zelfs.
– Dat komt o.a. door de verstedelijking, vervuiling, en verwoestijning.
– Door de toenemende welvaart, wordt de behoefte aan voedsel groter. En diverser.
– Het probleem wordt dus nijpender en nijpender. “Geef het volk brood en spelen”..  

De oplossing:
Li Zhaoxing (vice-minister Buitenlandse zaken): “China will make agricultural cooperation with Africa a key area of cooperation in the coming years”. “We will take more pragmatic and effective measures to push forward the mutually beneficial cooperation.”

“Pragmatic”, en “mutually beneficial”, zijn de bekende thema’s. Zie ook mijn vorige blog: China graaft zich in in Afrika (over delfstoffen). “Win-win”, en “we bemoeien ons niet met interne zaken.”

Een paar cijfers:
Inmiddels heeft China landbouw activiteiten in meer dan 18 (van de 50) landen in Afrika.
In korte tijd zijn er meer dan 1 miljoen (!!) Chinezen geëmigreerd om te gaan boeren in Afrika.
Miljarden worden geïnvesteerd in het opkopen dan wel het leasen van land.
China is daarmee de koploper in dit continent. Koopt volkstuinen, maar dan anders.

Een paar voorbeelden:
 
Congo
In 2007 investeert een Chinese onderneming meer dan een miljard dollar om in dit door oorlog geteisterde land ’s werelds grootste palm olie plantage te gaan ontwikkelen. Doel: biobrandstoffen.
3 miljoen hectare groot!
In 2009 worden nieuwe plannen gemaakt om daar nog een 1 miljoen hectare bij te gaan ontwikkelen.
Samen een oppervlakte zo groot als Nederland (inclusief binnenwateren).

Sudan
Een van de grootste ontvangers van wereldvoedselhulp ter wereld. Maar de regering deelt lustig lease contracten uit met een looptijd van 99 jaar. Investeerders mogen de opbrengsten exporteren.
Vele landen hebben er al in geïnvesteerd. Ook China: 1,5 miljoen hectare inmiddels.

Zambia
Er ligt een verzoek van China om 2 miljoen hectare van haar grond (ongeveer 10% van al de potentieel beschikbare landbouwgrond) te gaan ontwikkelen voor palmolie ten behoeve van biobrandstoffen. Zambia behoort tot de armste landen ter wereld. Meer dan 70% van de bevolking leeft van minder dan 1 dollar per dag.

Mozambique
China probeert de vruchtbare gronden daar al langer te gaan exploiteren. Er is al een 2 miljard (‘zachte’) lening verstrekt voor het bouwen van een stuwdam voor irrigatie, en ze zijn bereid meer dan 800 miljoen dollar te investeren in het bouwen van mega boerderijen. Voor het verbouwen van hun genetisch gemodificeerde rijst. Er wordt al gerefereerd naar: “China’s New Rice Bowl.”
Niet onlogisch: de lokale bevolking eet geen rijst. WA met zijn ‘vier perceeltjes’ (straks in de verkoop) wilde er ook graag investeren.    
 
Angola
Het olierijke land waar China al zwaar heeft geprofiteerd om er zijn grondstoffen uit te kunnen pompen. Maar investeert nu ook in de landbouw. Meer dan een miljard dollar zijn al toegezegd.
 
Zo maar een paar van de landen (van de 18 waar China al actief is).

Grofweg opgeteld (inclusief andere landen) kom ik al aan ruim 12 miljoen hectare in Afrika alleen. Dat is nu al 3 keer Nederland en een 10% uitbreiding ten opzichtte van hun eigen beschikbare landbouwgronden. En ze zijn daar nog maar net begonnen.

De heersers van diverse landen lustten er inmiddels wel pap van. Ze zetten grote stukken land in de verkoop. De bronnen doorlezend kom ik al gauw aan ruim 60 miljoen hectare die “for Sale” is in Afrika op het moment. En niet vrijwillig afgestaan door de Afrikaanse keuterboertjes en nomaden.
Die moeten hun heil ergens anders gaan zoeken. De inkomsten vloeien in de zakken van menig corrupt regiem.

Voor en tegenstanders.
Nogmaals: niet alleen China doet mee aan deze massale grond aankoop. Er zijn er velen. China is (in Afrika) wel de grootste en de meest actieve. Opvallende ‘buitenstaander’ is trouwens Zuid-Korea.
 
De tegenstanders hebben het over uitbuiting van de lokale bevolking, massale ontbossingen (klimaat), verdrijving van de lokale boeren, neo-kolonialisme, en eigen gewin ten koste van de hongerende lokale bevolking in het armste continent van de wereld.
 
De voorstanders hebben het over hulp, het ontwikkelen van de lokale agri-cultuur, het lokaal trainen en opleiden van de bevolking. Dé oplossing om ook Afrika te ontwikkelen tot een zelfstandig continent. Die dan niet meer afhankelijk zou zijn van de massale voedselhulp uit andere landen.

Wie zal het zeggen? De strijd voor voedsel voor eigen behoefte zal alleen maar toenemen met de voorspelde groei van de wereldbevolking naar 9,7 miljard (van 6,7 miljard nu) in 2050.
En die behoefte is niet altijd te halen uit eigen land. Nu al niet.

Heb jij al een volkstuintje?   
 

Extra bronnen: (o.a.)
NRCnext: Er wordt voedsel verbouwd maar niet voor hen
chinafrica: African land for agriculture, the Chinese way
chinafrica: China acquiring land for agriculture
Asian Times: China’s eye on African Agriculture
Chinagate: Africa: Top Option for China’s Agricultural Investment
MS: Land grabs, a direct infringement on land rights
 
Terug lezen:
23/11/09: China graaft zich in in Afrika  
04/11/09: Afghanistan, de bodemoorlog (ook deels over China’s rol)
09/11/08: De grondstoffenoorlog: Het wordt erger en erger.
23/08/08: One World One Dream
11/08/08: Georgië: wie heeft de leiding?
20/03/08: Paaseiland. Metafoor voor onze planeet
28/01/08: Oorlog? Het is al lang oorlog en dat zal alleen maar erger worden..
 
Plaatje: hier (ook interessant artikel).
 

Wat eten we vandaag?

tegen etenstijd ligt deze vraag op ieders lippen. al gauw kunnen we er niet genoeg van naar binnen lepelen. onze hongerige magen worden weer gretig afgetankt. onze overvolle schappen in de supermarkten genereren slechts één probleem: kiezen uit een perverse overvloed aan mogelijkheden. wat eten we vandaag?
 
Meer dan een miljard radeloze mensen stellen deze vraag elke dag vertwijfeld wetend dat er niet te kiezen is. Omdat er wéér niet genoeg te eten is.  25 duizend mensen sterven per dag van de honger. Ongeveer 18 duizend daarvan zijn kinderen..

Waar wij heftig in paniek zijn over ‘onze kredietcrisis’, is de voedselcrisis voor miljarden mensen al veel langer een keiharde werkelijkheid. En zal alleen nog erger worden.

De bizarre werkelijkheid is echter dat er op de wereld genoeg voedsel is. Het probleem is dat het niet eerlijk verdeeld wordt. Wat het ene land te veel eet, komt het andere land tekort.

Zou iedereen evenveel naar binnen slobberen als de Amerikanen (voorbeeld), dan zouden we 5 aardbollen nodig hebben. We hebben er maar één..

Zouden we het voedsel eerlijk verdelen, dan is er voor iedere bewoner op onze planeet het volgende per dag (ontbuit, lunch, diner en snacks) beschikbaar:

16 oktober is het Wereldvoedseldag.

Op tientallen plaatsen in Nederland worden op basis van dit ‘dieet’ drie gangen diners geserveerd, om te laten zien dat zo zeer smakelijke en zelfs copieuze maaltijden kunnen worden bereid. Misschien een suggestie om dat eens mee te maken.
Geen tijd? Geen nood: er zijn genoeg recepten beschikbaar op internet!

Wat eten we vandaag? Een wereldmaaltijd natuurlijk!

Meer lezen:
Wereldvoedseldag manifestatie Utrecht
Wereldvoedseldag achtergronden
Wikepedia: Wereldvoedseldag
FAO: honger-kaart
FAO

Weer lezen:
Blog: Geef het volk brood en spelen!
Blog: Werelddagen van onze wereld?

Zesde aflevering van een serie over hebzucht.
Vorige afleveringen:
1. Mijn gesprek met Neelie Smit Kroes..
2. Druk, druk, druk… Vooral met die drukte..
3. Paaseiland, metafoor voor onze planeet.
4. Barstende bubbels vóór 1900.
5. Barstende bubbels en buitelende beurzen, na 1900.

En ik herhaal de woorden van Mahatma Ghandi nóg maar weer eens: “De wereld biedt genoeg voor ieder mens, maar niet genoeg voor ieders hebzucht”