Aad Verbaast

te gek voor woorden eigenlijk

Tag archief: speculatie

Chinese koper-koorts

myanmar zambia protest kopermijn
China is verreweg de grootste koperverwerker te wereld. Ruim 30% van alle geproduceerde koper wereldwijd. Uit eigen mijnen halen ze slechts 7%. Dus de wereld wordt afgegraasd om dat gapende gat te vullen. Waar en hoe? Daar zitten ze niet mee. Als hun honger maar wordt gestild. Een verbijsterend overzicht. ““Chinezen zijn onze nieuwe kolonialisten”.

Chili
Beschikt ruimschoots over de grootste kopervoorraden ter wereld. Meer dan 1/3 van alle tot nu gekende voorraden. Dikke pech voor de Chinezen dat het staatsmijnen zijn. Mogen dus meebieden voor de opbrengst. Desondanks neemt China 50% van de export van koper uit Chili voor zijn rekening.
Dat moet toch goedkoper kunnen hebben ze bedacht. En jawel. Bij de buren is ook heel wat te halen.

Peru
Chinalco investeert 3 miljard dollar in de aankoop van een complete berg (Mount Toromocho) in de Andes die vol met koper zit. 2 miljard ton. Potentieel de grootste kopermijn ter wereld. Een koopje. Om die af te graven moet je wel een aantal dorpen verplaatsen. Geeft de burgers een fooi als compensatie. En verder neem je het niet zo nauw met arbeidsvoorwaarden en milieuvervuiling. Protesteren? Ze hebben niets in te brengen. China en de Peruaanse overheid zien het als een win-win situatie. 3 miljard cash kunnen ze daar wel wel gebruiken. Luister, kijk en huiver: Peru’s ‘Copper mountain’ in Chinese hands (BBC).
Daarmee heb je het echter wel zo’n beetje gehad in Zuid-Amerika. Afrika is komt ook aan de beurt.

Congo
Armste land ter wereld. Maar overvol bodemschatten. De strijd om die grondstoffen heeft al miljoenen levens geëist. China investeert 9 miljard dollar. In ruil voor een licentie om 10 miljoen ton koper en 600.000 ton kobalt op te graven. Bouwt daarvoor 3000 kilometer spoorweg, 1000-en kilometers weg (verhard en asfalt), een paar elektriciteitscentrales, scholen en huizen. Veelal met Chinees personeel overigens. Lees en huiver: Chinese spoorwegen gaan naar Congo, en Afrikaans koper voor een Chinese fooi. Dromen van een bloeiend Congo. “Chinezen zijn onze nieuwe kolonialisten”.

Zambia
Buurland van Congo. Maakt ook deel uit van die ‘Afrikaanse ‘copperbelt’. China koopt de exploitant uit van de grootste kopermijn ter wereld (Lumwama). Voor 6,5 miljard dollar. Win-win? Voor de Chinezen en de overheid wel. 75% van de export van Zambia bestaat uit koper. 2/3 van de inkomsten van de overheid komt uit de mijnbouw. En voor de burgers? Lees en huiver het verbijsterende rapport wat Human Rights Watch er over schreef: Zambia workers detail abuse chinese owned mines. De spanningen lopen hoog op: Zambian miners kill Chines manager during pay protest. (rechter deel plaatje hierboven).

Myanmar
Dichter bij (hun) huis. Maar daar is ook wat te halen. Een kopermijn in het Noorden. Geduid als een “friendship joint venture” tussen Birma and China. Opvallend: een joint venture tussen het leger van Myanmar en een dochteronderneming van een Chinese wapenproducent. De bevolking komt in opstand als de mijn wordt uitgebreid (investering 1 miljard). Zonder enige compensatie voor de bewoners (26 dorpen) wordt daarvoor 3200 hectare land geconfisqueerd. Duizenden demonstranten worden met waterkanonnen, traangas (en gerucht: chemische wapens) uit elkaar geslagen. Lees en huiver: Riot police move end myanmar copper mine protest. (linker deel plaatje hierboven).

Afghanistan
“Waar twee honden vechten om een been, loopt de derde er mee heen.” Ik schreef er in 2009 al een blog over:  Afghanistan, de bodemoorlog. Daarin: == China koopt zich in in Afghanistan. In 2008 won ze een tender om het enorm koperveld (mogelijk de grootste ter wereld) daar te mogen exploiteren: Aynak . Investering 4 miljard. Gewoon een miljard meer dan alle andere bieders tot grote schrik van Amerikaanse en Britse bedrijven en hun regeringen. Strijkstokken? Afghanistan is een van de meest corrupte landen ter wereld. Onderdeel van het bod: een 400 megawatt energiecentrale, dorpen, ziekenhuizen en moskeeën en een spoorlijn naar Pakistan. In ruil voor een 30 jarige lease. ==
Laatste stand van zaken: geschatte opbrengsten inmiddels 1000 miljard! Forget Taliban. Chinese copper miners new threat Afghanistans Buddhas. 

Mongolië
Ook dicht bij huis. Straatarm land van nomaden. Blijkt ook over enorme voorraden koper te beschikken. In het noorden ( Erdenet, grootste kopermijn in Asië, opbrengst gaat al voor het grootste gedeelte naar China) en een nieuw giga veld in het zuiden (Gobi woestijn, Oyu Tolgoi) tegen de grens van China. Inmiddels nickname Minegolia. Historisch gezien een gespannen relatie China (de muur). China laat het er niet bij zitten. En koopt zich inmiddels in via de beurs van Hong-kong. China levert de benodigde electriciteit, en zit dus al aan de knoppen.
Goed voor de straatarme lokale bevolking? In de Tolgoi mijn werken 18.000 mensen. De helft zijn al Chinezen. Dit ter voorkoming van de “Dutch Disease” ten gevolge van de spectaculaire groei van heb BNP: 17%. Speculanten en beleggers laten zich niet kisten.

De grondstoffenoorlog
De grootmachten voeren al decennia een wereld wijde grondstoffenoorlog (zie de links hieronder). Zonder toegang tot, of macht over de distributie van de immer schaarser wordende grondstoffen geen macht. In dit blog maar weer eens een onderdeel daarvan uitgelicht. Niet dat China de enige smeerlap is in deze nietsontziende strijd. Wel om te laten zien dat ze deze oorlog op geheel eigen wijze aan het voeren zijn. Geen bommen. Maar net zo nietsontziend. Net als bij elke oorlog zijn de burgers de grootste slachtoffers. Waar naast mensenrechten ook het milieu op grote schaal worden verkwanseld. Het nieuwe kolonialisme.

Nederland
Speelt geen echte rol van betekenis in deze oorlog. Heeft zich wel gedwee aangesloten bij een andere grootmacht in deze oorlog. Met een andere strategie. Die wel bommen inzet om hun belangen te behartigen.

Maar is binnen de marge wel aan het opschuiven. We korten miljarden op ontwikkelingssamenwerking.  Lilianne Ploumen mag leiding gaan geven aan een nieuw gecombineerd ministerie: Internationale Handel en Ontwikkelingssamenwerking. Afgekeken van de Chinezen? Terug naar de “VOC mentaliteit”.

En de Nederlandse burger en de media?  Die spreken er schande van als een paar kruimeldieven, geïnspireerd door de explosief stijgende koperprijzen, weer eens meters koperen bovenleiding van de NS hebben gestolen, of de in brons gegoten denker van Rodin

 

Terug lezen: China en het kolonialisme:
2009: https://aadverbaast.wordpress.com/2009/11/23/china-graaft-zich-in-in-afrika-2/
2009: https://aadverbaast.wordpress.com/2009/11/25/afrika-de-volkstuin-van-china-2/

Terug lezen (o.a.): de grondstoffenoorlog
2008: https://aadverbaast.wordpress.com/2008/01/28/oorlog-het-is-al-lang-oorlog-en-dat-zal-alleen-maar-erger-worden-2/
2008: https://aadverbaast.wordpress.com/2008/08/11/georgie-wie-heeft-de-leiding-2/
2008: https://aadverbaast.wordpress.com/2008/11/09/de-grondstoffenoorlog-het-wordt-erger-en-erger-2/
2009: https://aadverbaast.wordpress.com/2009/12/02/irak-afghanistan-en-uiteindelijk-iran-olie-op-het-vuur-2/
2009: https://aadverbaast.wordpress.com/2009/11/04/afghanistan-de-bodemoorlog-2/
2010: https://aadverbaast.wordpress.com/2010/01/06/ook-israel-kon-over-het-water-lopen-2/

Over afgeleide en ongeleide projectielen. Derivaten


Denk je zo onderhand een beetje gewend te zijn aan grote getallen, blijkt er toch nog weer een overtreffende trap van te bestaan: de derivatenhandel. Een ongereguleerde en ongecontroleerde wereldwijde handel in risico’s. Sinds de crisis alleen maar tot ongekende hoogte toegenomen. Met enorme risico’s. Nou ja, voornamelijk voor de burgers dan. De banken blijven vooralsnog buiten schot.

Derivaten
Afgeleid van het Latijnse woord voor “afgeleide”. Je ontleent waarde aan de waarde van een ander goed. Oorspronkelijk bedoeld om je in te dekken tegen financiële risico’s. Maar inmiddels verworden tot een volstrekt uit de hand gelopen wereldwijd speculatie bombardement. In omvang geëxplodeerd sinds Clinton (ja, ja) in 2010 de derivatenhandel dereguleerde  en daarmee een criminele vrijhandel creëerde van ongeëvenaarde omvang.

Banken zouden banken niet zijn als er inmiddels over alles kan worden gespeculeerd. Over de waarde van aandelen, tot voedselprijzen, tot omvallen van munten en regeringen. Het kan niet op. Creativiteit in combinatie met hebzucht kent geen grenzen, zo blijkt. Met als perverse prikkel dat de risico’s konden worden afgewenteld op de burger. Gaat het goed dan mogen ze de winst in eigen zak steken.

Het derivaten wapenarsenaal
Even gravend kom je een keur van vormen tegen waaruit kopers en verkopers van risico’s kunnen kiezen. Lees en huiver:
Opties, futures, forwards, swaps; turbo’s, speeders, sprinters, trackers, warrants, etc..
Allen overigens weer onder te verdelen in een imposante lijst verschijningsvormen. Aan opties geen gebrek!

Duizelt het al? Natuurlijk. Dat is nou juist de bedoeling!

En als je al mocht denken dat het een randverschijnsel is dan kom je helemaal bedrogen uit.
Even als referentie. De wereldwijde omvang van het BNP is 50.000 miljard euro.
De handel in aandelen wereldwijd is 30.000 miljard euro. Ook niet misselijk natuurlijk.

Maar dan: de markt voor derivaten is 600.000 miljard euro!! Maar liefst 12 keer zo hoog als het totale BNP van de hele wereld!!

De kanonnen in de derivatenhandel
Maar alsof dat al niet genoeg is. De handel en wandel zijn ook nog eens in handen van slechts enkele banken. In dit plaatje levendig in beeld gebracht. Bekende namen. De belangrijkste toppers zijn (en hun ‘exposure’):

Morgan Stanley : 1.700 miljard dollar
Wells Fargo : 3.300 miljard dollar
HSBC : 4.300 miljard dollar
Goldman Sachs : 44.000 miljard dollar
Bank of America : 50.000 miljard dollar
Citibank : 52.000 miljard dollar
En aanvoerder: JP Morgan Chase : 70.000 miljard dollar

Allemaal banken die “too big to fail zijn”. Stuk voor stuk betrokken in grote schandalen.

In 2003 noemde Warren Buffett (zelf ook geen onverdienstelijk belegger) de handel in derivaten al weapons of mass destruction. Ver voor de crisis. Sindsdien is die handel bezig met een wereldwijde nietsontziende wapenwedloop.

En de politiek? Tja, die heeft het allemaal mogelijk gemaakt. Stond er bij en keek er naar.
Inmiddels proberen ze nu ook deze uitslaande brand “haastig” weer te blussen met wat halfslachtige maatregelen.

Maar wat nodig is (een verbod op speculatie) gaat er niet van komen. Want wie durft dat risico te nemen? Geen bank die daar een derivaat voor wil ontwikkelen.

“Give a man a gun and he can rob a bank. Give a man a bank and he can rob the World”

 

Terug lezen:
07/2012 Banken delen de lakens uit op eurotop
03/2012 Het monetaire massagraf als de Eurobom-barst. Target2
02/2012 Target2. De doodgezwegen alles vernietigende tikkende tijdbom in Europa
11/2011 Goldman Sachs sucks
11/2009 “Ik doe God’s werk”

Plaatje: http://calitreview.com/273