Aad Verbaast

te gek voor woorden eigenlijk

Tag archief: proportionaliteit

Na 9/11 kent proportionaliteit geen grenzen meer

Het vervolg van de blog de caroline case. een terroristische aanslag die zijn weerga niet kende in de geschiedenis. ” 9/11“. ruim 3000 doden. een zwaar getraumatiseerd amerika achterlatend. met enorme gevolgen voor de hele wereld.

Woedend startte Amerika onmiddellijk de War on Terror, nog geen maand later (7/10/01) werd Afghanistan massaal gebombardeerd. “we hunt them down en smoke them out”.

Op 20/9/01 in het Congres en nog duidelijker uitgesproken in de historische toespraak in West Point (1/6/02) werd de Bushdoctrine ontvouwd. De  kern van deze doctrine was:

a. Unilateraal (ipv multilateraal): “Either you are with us, or you are with the terrorists “.”We must uncover terror cells in 60 or more countries.” Daarmee verklaarde Amerika eenzijdig de oorlog aan alles wat met terrorisme te maken had. En definieerde alvast 60 landen (!!) die daaraan zouden meewerken. De wereld (inclusief de bondgenoten) werd daarmee gechanteerd. Je doet met ons mee, of we beschouwen je als een vijand. Het is een strijd tussen “bad and evil“. Amerika besluit eenzijdig wat “bad” en wat “evil” is. Mooi als je mee doet, maar als je niet meedoet, doen we het toch!

b. Het recht preventief op te treden: Yet the war on terror will not be won on the defensive. We must take the battle to the enemy, disrupt his plans, and confront the worst threats before they emerge. a military that must be ready to strike at a moment’s notice in any dark corner of the world. And our security will require all Americans to be forward-looking and resolute, to be ready for preemptive action when necessary to defend our liberty and to defend our lives. Hiermee werden de volkenrechtelijke en humanitaire afspraken buiten spel gezet. Afspraken die moeizaam waren opgebouwd. Wie “the enemy” was  had Amerika unilateraal al vastgelegd (zie ad a.).

Nog twee belangrijke onderdelen van de doctrine: Verspreiding van vrijheid en democratie: de veiligheid van Amerika zou het beste gediend zijn met een verspreiding  van hun neoliberaal kapitalisme over de wereld. Een goddelijke missie in hun ogen. “God bless you.”
Verder: de militaire overmacht van de Verenigde Staten kan en mag niet bedreigd worden door andere mogendheden:“America has, and intends to keep, military strengths beyond challenge.”

Terwijl de wereld nog verdoofd was door de beelden van de instortende WTC gebouwen en de rokende puinhopen van het Pentagon werd, door een superpower die zich diep beledigd voelde, in een ongekend tempo de moeizaam opgebouwde internationale rechtsorde unilateraal en substantieel ‘verbouwd’.

Dankbaar gebruik makend wat Noami Klein haarscherp benoemde en in haar gelijknamige boek omschreef als de Shock Doctrine. Een doctrine die er in het kort op neer komt dat als er een schok(golf) is, mensen in een staat van ontzetting bereid zijn (nog) meer macht te verschuiven naar de zittende machthebbers die daar dankbaar gebruik maken. Met als doel hun macht te vergroten. Daar boven op nog een cruciale factor: creëer een vijand. Dat heb je een verbindend effect, en geeft je iets om tegen te strijden. Of de vijand werkelijk bestaat is minder belangrijk. Als het volk het maar gelooft. Daar werd dan ook alles aan gedaan.

En vanwege deze shock, is het volk eerder bereid wat te geloven. Het vraagt toch om goed leiderschap en ‘intelligence’?

De “nieuwe logica” van Bush en zijn regering:
Our enemy is a radical network of terrorists, and every government that supports them. 
Het profiel van ‘de vijand’: Al-Qaeda. Een wereldomspannend netwerk van terroristen. Een centraal geleid en goed getraind statenloos (maar wel gesteund door staten) leger. Met maar één gezamenlijk doel: de vernietiging van alle Westerse waarden.
Er zou geen bommetje meer ergens in de wereld ontploffen  of binnen het uur stond het vast dat het ongetwijfeld een nieuwe streek was van Al Qaeda. Proportioneel?

De enorme gevolgen. Een paar cruciale maatregelen.
Binnen 5 weken (!!) werd er een 342 pagina’s (!!) tellende wet door het Congres aangenomen: de PATRIOT Act. Met verregaande bevoegdheden voor de overheid, resulterend in verregaande beperkingen in bewegingsvrijheid, privacy en rechten voor de bevolking. Niet alleen beperkt tot Amerikaanse burgers overigens. De hele wereld moest er aan geloven!

Amerika haalt in 2002 een streep door (het door Clinton wel ondertekende) Statuut van Rome. Israel volgde onmiddellijk. Het Internationaal Gerechtshof werd niet meer erkend.

In razend tempo volgde de Supplemental Appropiations Act. Kern: militaire steun aan landen aan landen die het statuut van Rome hebben geratificeerd zal worden onthouden. Daarmee werd zelfs de NAVO buitenspel gezet en geschoffeerd. Zij hadden het immers wel geratificeerd. En nu? Ze hadden het nakijken. En deden dat ook. In de wet stond dat alleen Bush zelf tot een uitzondering op de wet mocht besluiten. Een doekje voor dat bloeden? Bush wikt en beslist. Eenzijdig.

Onderdeel van de wet is de American Servicemembers Protection Act. Deze wet maakt het mogelijk een Amerikaanse verdachte (al is het maar één soldaat) van het Internationaal Strafhof (gezeteld in Nederland!) gewapenderhand te bevrijden. Het zou de  “The Hague invasion act” als nickname krijgen.

En om helemaal de handen vrij te hebben, komt er een diplomatiek offensief om de zogenaamde Artikel 98 Verdragen. Er zijn er inmiddels 100 gesloten.
Kern van dit verdrag: beide landen verplichten zich tot elkaar geen verdachten (uit elkaars land) uit te leveren aan het Internationaal Strafhof. Het laat zich raden wie die verdragen heeft getekend. Angola was het honderdste land..

Daarmee had Amerika er alles aan gedaan om elke International rechtsorde inclusief de VN vleugellam te maken. De wereld werd verdeeld in meelopers, en als je niet meeloopt,ben je een tegenstander. Amerika had nu zijn handen vrij om waar ook ter wereld te doen en te laten wat ze wilde. En dat hebben we geweten.
 
De grenzen van proportionaliteit werden letterlijk en figuurlijk verlegd.

Afghanistan werd al in 2001 onder de voet gelopen. Irak zou weldra volgen. Het dodental is daar al opgelopen tot ruim over de 650.000!! In een poging steun er voor te krijgen werd de wereld met leugens bestookt. Geen steun? Dan doen we het toch! Disproportioneel?

Vermeende ‘terroristen’ werden zonder enige rechtsbescherming opgesloten (o.a. Guantánamo Bay), maar er werden nog vele geheime kampen opgezet wereldwijd. De mensrechten ver overschrijdend. Disproportioneel?

Amerika bombardeerde (nog) ‘vermeende’ cellen in elk land. Syrië, Pakistan om maar weer een paar zeer recente bombardementen over de grens te noemen. Disproportioneel?

De recente strijd in Gaza zou zonder deze doctrine onmogelijk zijn geweest. Nu wel. Met alle gevolgen van dien. De wereld zit gevangen tussen de oude en deze nieuwe orde. Disproportioneel?

Is er ook goed nieuws?
Waar Bush in zijn afscheidspeech zijn beleid nog aan alle kanten probeerde te verdedigen, kwam er een paar dagen geleden ineens, uit onverwachte hoek, een geheel ander geluid.
 
Op 15 januari 2009 zegt Miliband (foreign secretary van Engeland en getipt voor een toekomstig premierschap) in een speech in Mumbai:  “War on Terror was a mistake”.

Waar Tony Blair een van de grootste ondersteuners was van deze doctrine, en meevocht op alle fronten (nu Midden-Oosten gezant voor de VN!) staat er een nieuwe generatie op die openlijk afstand neemt, van deze doctrine.
Een aantal uitspraken van Miliband in deze speech:  
“Terrorism is a deadly tactic, not an institution or an ideology,”
“The more we lump terrorist groups together and draw the battle lines as a simple binary struggle between moderates and extremists or good and evil, the more we play into the hands of those seeking to unify groups with little in common.”
“Democracies must respond to terrorism by championing the rule of law, not subordinating.”
 
Goed nieuws!
Hij neemt (als vertegenwoordiger van Engeland) openlijk afstand van de doctrine en alle uitgangspunten daarvan.
Het woord leugen nog net vermijdend. Maar wel impliciet toegevend.

En daarmee zijn we terug bij 1837-1842.
Waar Amerika Engeland toen een lesje leerde. En Engeland toen dat lesje uiteindelijk accepteerde.
De wereld die les overnam en het als fundament gebruikte voor een international rechtsorde in conflicten.
Een les waar Bush eenzijdig afstand van nam. Met wereldwijde dramatische gevolgen. En nog.

En waar 170 jaar later Engeland nu plots dezelfde les wil leren aan Amerika. De les die Amerika en haar vrienden helemaal ‘vergeten’ waren.
Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald?

En nu maar hopen dat Obama wil luisteren naar dat ‘lesje’. Dat zou pas “change” zijn.

Daarover de volgende blog:  Mijn brief aan Barack Obama..

Extra bronnen:
Trouw.nl: Bush: Na 9/11 werd alles anders.
Guardian.co.uk: war on terror Miliband
Nrc.nl: De allerlaatste keer George W.Bush.
Nrc.nl: Miliband: Oorlog tegen terreur was verkeerd en misleidend.
Nrc.nl: Bush: Mission accomplished was een misser.
Volkskrant.nl: Dodental in Irak geschat op 655.000.
Nrc.nl: Kamerbrede roep om uitleg. Balkenende wil details.
Al voor de besluitvorming over de Irak-oorlog hadden ambtenaren van verschillende ministeries kritische geluiden laten horen over de juridische onderbouwing van de politieke steun. Toen de oorlog, die op 20 maart 2003 begon, eenmaal was begonnen, benadrukten de juristen van Buitenlandse Zaken op 29 april 2003 nogmaals dat de juridische argumentatie „procedureel en materieel” tekort schoot en dat Nederland een eventuele procedure voor het Internationaal Gerechtshof waarschijnlijk zou verliezen. De ambtenaren vonden het belangrijk om een „objectieve volkenrechtelijke inschatting” te geven, naast antwoorden op vragen van de politieke leiding voor „een zo goed mogelijke juridische onderbouwing van het Nederlandse standpunt”.

Terug lezen:
Proportionaliteit buiten alle proporties.
Terrorisme en staatsterrorisme.
All animals are equal, but some are more equal than others.
De grondstoffenoorlog: het wordt erger en erger..

Proportionaliteit buiten alle proporties.

In het land die ooit als voorbeeld stond van het kunnen “polderen” staat zowat de hele bevolking op onze bevroren polders. onze minster van defensie breekt al polder-schaatsend zijn pols. er vallen nu eenmaal slachtoffers in deze strijd tegen de elementen die ons in de ijzige greep houden. proportioneel?

Ondertussen woedt er in de Gaza een nietsontziende oorlog. Ook een strijd tegen de vijandige elementen. Waar de kamer dagenlang kon debatteren over 150 ‘soepjurken’ was dit ‘incident’ voor hun geen reden genoeg om eerder te komen van hun vakantie. Afgelopen week zaten de ‘specialisten’ van de partijen dan toch eindelijk even bij elkaar om te praten over het grensoverschrijdend geweld in het Midden-Oosten. De standpunten zijn onwrikbaar. De politiek kan het in hun ‘koek en zopie tent’ niet eens worden. Proportioneel?
 
Luuk Blom (PvdA):  “Beide partijen gebruiken buitensporig geweld”. Het woord proportioneel of disproportioneel wil hij niet in de mond nemen. “Daar zult u het mee moeten doen”. Partijgenoot en Europarlementariër Thijs Berman had een heel ander oordeel: “oorlogsmisdaden”, “barbaarse”methoden. “Er moet toch eens een grens worden gesteld”. “Ik vind het onverteerbaar dat mijn eigen partij zich niet actiever opstelt en geen duidelijker signaal jegens Israël afgeeft”, zegt Max Wieselmann, initiatiefnemer van de PvdA werkgroep “Doorbreek de stilte”. Partijleider Bos gaf geen oordeel. Als partij zwalken ze verder, tussen alle crises door laverend.

Van Bommel (SP): ‘Er is geen rechtvaardiging voor de raketten van Hamas, maar de reactie van Israël is een regelrechte oorlogsmisdaad.’ Het werd hem niet in dank afgenomen dat hij het woord “Intifada” noemde. Mariko Peters (Groen Links) had het over “buitenproportioneel geweld”.

Volgens VVD-Kamerlid Hans van Baalen bestookt Israël de infrastructuur van Hamas in Gaza en oefent het land daarmee zijn zelfverdedigingrecht uit. Raymond de Roon (PVV) geeft blindelings steun aan Israël: “In dit conflict tussen beschaving en barbarij ligt er ook een taak voor Nederland. Ik vraag de minister of hij wil helpen Israël er van te doordringen dat Israël niet betrokken is in een territoriaal maar in een ideologisch conflict, dat het niet alleen vecht voor zichzelf, maar voor het hele vrije Westen. Ook vraag ik de minister om er bij Israël op aan te dringen om nu door te zetten in de vernietiging van Hamas. Ieder compromis met de islam, wordt gezien als een teken van zwakte.”. Olie op het vuur gooien is hun specialisme.

Verhagen meent dat de „legitieme reactie” van Israël zich beperkt tot het uitschakelen van de militaire kracht van Hamas om nieuwe aanvallen op Israëlische burgers te voorkomen. “De raketbeschietingen door Hamas zijn echter juist gericht op burgers in Israëlische steden”, aldus Verhagen. Zij dienen volgens hem geen legitiem militair doel en zijn daarom te typeren als „oorlogsmisdaden en terreur”. Hij ziet geen reden er aan te twijfelen dat Israël zich aan het oorlogsrecht houdt.

“Het ingrijpen van Israël in de Gazastrook is disproportioneel”, stelde oud-minister van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek afgelopen maandag bij P&W. Voormalig premier Van Agt ging bij NOVA eerder al veel verder: ,,De aanval van Israël op de Gazastrook is zodanig buiten proportie dat er sprake is van een oorlogsmisdaad”.

Zo zijn er nog duizenden meningen en citaten te plukken uit de media. Het zou te ver voeren. Wel valt mij één cruciaal punt op. Er is al lang geen partij meer in Nederland die alle geweld veroordeelt. Voor zo’n partij krijgen we handen blijkbaar ook niet meer op elkaar. Is dat niet bizar?
 
Er zijn alleen nog maar partijen die onderling strijden over proportionaliteit van geweld. Er dus van uitgaand dat geweld is toegestaan. Maar is dat juist niet buiten alle proporties?
 
Kronkels van de geest, kronkels van onze ‘beschaving’, kronkels van de tijdsgeest.

“Waar onwetendheid heerst is ware vrede onmogelijk.” zei de Dalai Lama, die wel alle geweld afwijst. De Dalai Lama leeft in gedwongen ballingschap. Proportioneel?

Bronnen (o.a.):
Nrc: Verhagen, Israel houdt zich aan oorlogsrecht.
Elsevier: Van-Bommel: Verhagen medeplichtig aan slachtoffers Gaza
Groen links standpunt.
Nrcnext: Kritiek op PvdA om onduidelijk standpunt Gaza
Nrc: Verhagen, Israel houdt zich aan oorlogsrecht.
PVV standpunt
Trouw: Helft vindt acties Israel disproportioneel.
Nieuws: van Middelkoop breekt pols bij schaatsen  

Plaatje hier vandaan gehaald (bijgeknipt).

Terrorisme en staatsterrorisme.

Een van de modernste en best uitgeruste legers van de wereld is het grootste ommuurde vluchtelingenkamp ter wereld binnengetrokken om af te rekenen met de democratisch gekozen machthebbers.
 
Een volzin samengesteld uit feitelijkheden, maar die door de samenstelling er van alleen al vele emoties oproept, en discussies los kan maken. De media staan er vol van.

Reden voor uw razende (en steeds razender wordende) reporter om maar weer eens wat antwoorden op vele vragen te krijgen. Antwoorden die ik niet vond tussen al het geweld wat weer losbarstte daar en in alle media wereldwijd.

In deze blog beperk ik me tot (slechts) één van mijn vragen: Terreur? En van wie dan wel?

Er zijn meerdere definities van terrorisme. Er is ook geen eensgezindheid daarover. Van Dale zegt er het volgende over: “(het plegen van) gewelddaden (individuele of collectieve aanslagen, gijzelingen, verwoestingen) ter demoralisering van de bevolking om een politiek doel te bereiken.” Het doel is door middel van het zaaien van angst -soms met zeer gewelddadige acties- het maatschappelijk leven te ontwrichten en zo de politieke stabiliteit te ondergraven en de gewenste politieke veranderingen af te dwingen.
 
De Verenigde Naties is overigens niet in staat gebleken overeenstemming te bereiken over een definitie. De belangrijkste reden daarvoor is dat de staten er alles aan willen doen zelf niet van terrorisme (staatsterrorisme) beschuldigd te kunnen worden, terwijl ze wel de handen vrij willen hebben terroristische organisaties (in hun eigen definitie) wereldwijd te kunnen bestrijden. En wel met alle middelen (v.b. “War on Terror”).

Staatsterrorisme wordt beschouwd als terrorisme dat uitgevoerd en/of gesteund wordt door een staat. Zoals terrorisme in het algemeen, gaat het over moedwillige aanvallen op burgers, met als doel het bereiken van een politiek of religieus doel. Staatsterrorisme maakt veel meer (burger)slachtoffers dan wat in ons spraakgebruik wordt verstaan onder terrorisme overigens.

Staten die met een zekere regelmaat beschuldigd worden van staatsterrorisme zijn: Algerije, Birma, Cambodja, China, Cuba, Egypte, Ethiopië, Frankrijk, India, Iran, Irak, Israël, Italië, Libië, Mexico, Noord-Korea, Pakistan, Rwanda, Saoedi-Arabië, Soedan, Sovjet-Unie/Rusland, Spanje, Sri Lanka, Syrië, Turkije, Oeganda, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Vietnam, Zimbabwe, Zuid-Afrika.
Een lange en trieste lijst, waarbij alle permanente leden van de VN overigens in voorkomen..

Als ik de definities op me in laat werken moet ik (en velen met mij) tot de conclusie komen dat Hamas terecht van terroristische activiteiten beschuldigd kan worden. Als voorbeeld: het schieten van ongeleide projectielen richting Israël laat daar geen twijfel over bestaan.
Of het staatsterrorisme is, daar kunnen de meningen over verschillen. Dat hangt immers af of je Hamas als wettige regering ziet of niet. Het land wat wapens levert aan Hamas, wetend waarvoor ze bedoeld zijn, kan met reden van staatsterrorisme beschuldigd worden.

Wat betreft Israël. Je kan toch niet anders dan tot de conclusie komen dat deze inval in de Gaza een activiteit is die valt onder staatsterrorisme? Het valt immers strikt genomen onder de definitie.
Daarenboven een land en leger dat over de modernste intelligence facilteiten beschikt en over smartbombs en -granaten, kan zich niet verschuilen achter het feit dat er ‘in elke oorlog burgerslachtoffers vallen’ en al helemaal niet met deze hoeveelheden. Ze schieten immers niet met ongeleide projectielen. Er zit veel meer achter.

Terrorisme of staatsterrorisme: het valt beide onder terrorisme en dient dan ook te allen tijde veroordeeld te worden. Onze regering veroordeelt Hamas. Dat onze regering zich in alle kronkels draait om deze actie van Israël niet te veroordelen geeft zeer te denken.
 
Ik veroordeel ze allebei. Ik veroordeel alle terreur.

Het zijn misdaden tegen de mensheid. Het zijn Wars of Terror.  

Bronnen (o.a.):
Wikipedia: terrorisme.
foto: www.ft.com (4/1/09, Gaza)