Aad Verbaast

te gek voor woorden eigenlijk

Tag archief: davids

Mijn gesprek met Jaap de Hoop Scheffer..

Zit ik aan mijn stamtafel te lezen komt jaap de hoop scheffer, met veel bombarie, binnenlopen. En gaat in gevechtslinie schuin tegenover me zitten.

Goh, zeg ik, dat ik jou hier tref..
Ik kan hier nu bij jullie mijn verhaal vertellen. Het is de eerste keer, ik heb me al die tijd stil gehouden.

Neem de tijd, voor zoiets wil ik je best wat langer claimen dan “45 minuten” met de voeten op tafel.
Er is één overeenkomst tussen deze 45-minutenclaim en de 45-minutenclaim van de Britse regering: ze kloppen geen van beiden.

Velen kregen klop van Davids. Wat klopt wel?
Davids is inconsistent. Ik blijf het op belangrijke punten met Davids oneens.

Nogmaals, wat klopt wel?
Het is niet fair, niet terecht, en staatsrechtelijk onjuist wat Davids doet.
 
Genoeg gemopperd.  Wat klopt wel vind je?
Ik vind het een beetje suggestief en op de persoon gericht.
 
Dat krijg je als je hier zit. Waarheidsvinding daar draait het toch allemaal om? Verder?
Verder was die bijeenkomst een brainstormsessie.. Ik werd bijgepraat als nieuwe minister.

Slap excuus: “bijgepraat”? Ben je dan verkeerd voorgelicht? Te snel in actie gekomen?
Dat stoort me. Iedere letter verliet het department onder mijn verantwoordelijkheid.

Je wist van de hoed en de rand? Als “nieuwe minister”? Met een “Atlantische reflex”?
Daar neem ik aanstoot aan. Ik wordt hier neergezet als iemand die altijd zijn huig liet hangen naar de Amerikanen. Terwijl ik altijd Atlanticus en Europeaan ben geweest.

In die volgorde lijkt me. Het was Amerikaanse tekst (zonder uitleg) dat er WMD’s waren..
‘Het lijdt weinig twijfel dat Irak beschikt over massavernietigingswapens’, het is mijn tekst.

Ruim 600.000 doden om die te vinden. Met kunst en vliegwerk, een hele massa die is vernietigd!
Dat is nogal karikaturaal. Het is de kunst om het optimale, niet het ideale, te bereiken. Kennelijk was dit het optimale.

(Davids, vraagt niet eens wat hij wil drinken, maar gooit kunstig een schaaltje zure bommen op tafel).
Davids, Leg me dat eens uit!
 
“Het optimale”? Leg dát eens uit: politieke steun verlenen aan iets wat volkenrechtelijk onjuist is?
Hadden we neutraal moeten blijven, niks moeten vinden? Je moet kiezen, Ik heb geen spijt van die keuze.
 
Kies dan nog maar eens. “Met de kennis van nu” wordt plots vaak gebruikt als excuus. Wat kies jij?
De enige nieuwe kennis die we nu hebben, is dat er geen massavernietigingswapens waren.

De “enige”? Toch geen onbelangrijk detail lijkt me. Wees eerlijk, wist je het echt niet?
Als je vindt dat je alles moet weten, verlies je de kritische distantie.

En afstand nam hij. Hij stond op, en verdween uit het zicht. Ik wist genoeg.
Hij wil en wilde het niet weten. Om zijn “kritische distantie” te kunnen bewaren..

Met niet-alles-te-moeten-weten kun je zo maar secretaris-generaal van de Navo worden, dacht ik nog. En hij ‘bezet’ nu de leerstoel vrede, recht en veiligheid. Ik val verslagen van mijn stoel. Is er nog Hoop?

Gauw lees ik verder in de vliegeraar. Ook al zo’n naar boek.

Bron:
Allemaal letterlijke citaten uit een interview met Jaap de Hoop Scheffer in de Volkskrant van 13 februari 2010.

 
Noot:
Dit gesprek is onderdeel van de feuilleton: “mijn gesprek met…….”
Alle vorige afleveringen van “mijn gesprek met…….” staan in het infoblok rechts
Plaatje: Tom Ordelman, ‘Oranjeboom café’, Velp, 360 graden.

Davids en “het rijk der fabelen”

Op 12 januari overhandigt davids het “kloeke rapport” aan minister president jan balkenende.
Ruim 500 pagina’s, 49 conclusies, en een verborgen boodschap: we leven in “het rijk der fabelen”.
De politiek moest er maar zijn eigen politieke conclusies aan verbinden, stelde hij terecht.
En onmiddellijk ontstond er tumult in het kippenhok. De haan vertrok geen spier. Davids lacht in zijn vuistje. Hij had al lang politieke uitspraken gedaan. Zijn ei al gelegd. Maar het was niet zo opgevallen tussen al het gekakel.

De politieke uitspraken van Davids.
Hij kon het toch niet nalaten. Stellend dat hij zich niet met de politiek zou bemoeien (“dat is aan de politiek”) begon hij direct al breed de politiek te becommentariëren.
 
Enkele citaten uit zijn aanbiedingsspeech:

Op 20 maart 2003 vond het Amerikaans- Britse militaire optreden plaats tegen het regiem van Sadam Hoessein in Irak.
Het daartoe uitgesproken doel was om vrede en veiligheid te brengen…om daarmee te bewerkstelligen dat daar een rechtvaardige, welvarende en democratische samenleving zou ontstaan die een stabiele factor zou moeten zijn in het Midden-Oosten.

Wanneer we nu in de jaaroverzichten lezen dat in Irak in het jaar 2009 4993 doden en talloze gewonden door geweld zijn gevallen, waarmee Irak ongeveer de onveiligste plek op aarde is, kan niet anders worden geconcludeerd dan dat dit niet het soort vrede en veiligheid was waarnaar de invallers zegden te streven.
Ik meen op dit meest essentiële en diep liggende punt in het Irak-drama hier de aandacht op moeten vestigen,…  Na 7 jaar is dat doel nog steeds illusoir.

In de Verenigde Staten is al snel een relatie gelegd tussen Irak en het veiligheidsvraagstuk dat na 9/11 op prominente aandacht kon rekenen. Dit land maakte regime change in Irak tot een politieke doelstelling.
In het Verenigd Koninkrijk en in Nederland werd de als zekerheid aangenomen aanwezigheid van massavernietigingswapens in Irak als motief voor de oorlog geformuleerd en de verwijdering daarvan als doel.
In Nederland wijzigde dit in het niet-voldoen door Irak van de VR-resoluties.
 
Het achteraf gebleken echec van de inval, want zo mogen we het wel noemen, is vooral te verklaren uit de omstandigheid dat de zucht naar het bereiken van de politieke doelstellingen een verantwoord zicht belemmerde op wat er daarna in Irak op langere termijn zou moeten en kunnen gebeuren.
 
In de beginjaren, tijdens de kabinetten Balkenende I en II was Nederland en daarmee ook de Nederlandse politiek meer met zichzelf bezig dan met buitenlands beleid.

Tussentijdse conclusie:
Ongevraagde politieke uitspraken van Davids die er niet om liegen!

Wat er ook niet om liegt is het rapport zelf.

Ongevraagd geeft het namelijk een aardig kijkje in het functioneren van onze parlementaire democratie. Met als hoofdrolspelers de regering, de kamer, en het volk.

Een wonderlijk gebeuren. Dat mag weer eens duidelijk worden.

Nog wonderlijker is dat tussen al het gemorrel niemand de hand in eigen boezem steekt met de hamvraag: hoe functioneert onze democratie eigenlijk?

Nee, de handen betasten slechts de boezems van anderen. Het regent beschuldigingen.

Vandaar deze blog. Want hoe functioneert die? Ook “een echec”? Ook een “illusionair” doel wat wordt nagestreefd? Een overzicht aan de hand van een ‘voorval’. Enkele citaten uit de 49 conclusies uit het rapport:

Het functioneren van de Regering:

Conclusie 4: Het besluit politieke steun uit  te spreken.. ging in tegen .. de opvatting van een meerderheid van de Nederlandse bevolking.

Conclusie 7: Een zekere onwaarachtigheid was derhalve niet vreemd aan het Nederlandse standpunt.

Conclusie 5. (brief 4/9/2002 van De hoop Scheffer aan de kamer): Noch de ministerraad, noch minister- president Balkenende of minister Korthals van Defensie is vooraf over de inhoud van deze brief geraadpleegd.

Conclusie 9: Doordat.. niet duidelijk werd vastgesteld wat onder ‘politieke steun’ verstaan moest worden, werd de deur opengezet voor allerlei misverstanden.

Conclusie 14: Het besluit de inval in Irak te steunen was vooral gebaseerd op overwegingen die waren ontleend aan de buitenlandse politiek. Het ging in 2003 niet om strafacties, maar een ingrijpen dat moest uitmonden in een buitenlandse bezetting van Irak.

Conclusie 16: In de door de commissie onderzochte periode prevaleerde de Atlantische reflex boven een op Europa gerichte houding.

Conclusie 20: Daarmee ontbeerde de militaire actie een adequaat volkenrechterlijk mandaat.

Conclusie 21: De volkenrechterlijke standpunten…kwamen niet tot stand op basis van een degelijke en actuele juridische voorbereiding.

Conclusie 25: De Nederlandse regering interpreteerde rapportages van UNMOVIC selectief.

Conclusie 27: Vanaf begin 2003 bleef deze kritische analyse achterwege (.. de on-mogelijkheid WMD in te zetten..).

Conclusie 29: ..heeft zowel de MIVD als de AIVD zich terughoudender opgesteld.. dan de bewindspersonen deden in de communicatie met de Tweede Kamer.

Conclusie 30: Deze nuanceringen werden niet door de betrokken ministers en departementen overgenomen. Uit de rapporten .. werden slechts die uitspraken gedestilleerd die pasten in het reeds ingenomen standpunt.
De regering heeft zich… in belangrijke mate laten leiden door .. inlichtingeninformatie van Verenigde Staten en Verenigd Koninkrijk.

Conclusie 33: De regering heeft tegenover de Staten-Generaal geen volledige openheid van zaken gegeven…

Conclusie 36: Het onderscheid dat de Nederlandse regering maakte tussen offensieve en defensieve wapens.. is aanvechtbaar.

Conclusie 37: De regering heeft niet voldaan aan haar toezegging de Tweede Kamer tijdig te informeren…

Conclusie 44: De ministers…hebben op onderdelen onderling tegenstrijdige uitlatingen gedaan en zijn niet altijd duidelijk geweest.

Conclusie 45: …. Heeft de regering artikel 100 Grondwet ten onrechte niet toegepast.

Conclusie 49: De commissie heeft zich bij inzage van sommige staatsgeheime documenten afgevraagd welke de redelijke zin kan zijn van de nog steeds daaraan gehechte rubricering.
Geschiedschrijving en waarheidsvinding worden hiermee zonder voldoende grond belemmerd.
 
 
Het functioneren van de Kamer:

Conclusie 2: Alle politieke partijen.. met uitzondering van Groen Links en later de SP hebben het Amerikaans – Britse militaire optreden jegens Irak tussen 1991 en februari 2001 ondersteund, ook in gevallen waarin dit optreden niet door de Veiligheidsraad was goedgekeurd.

Conclusie 9: … een inhoudelijke gedachtewisseling tussen regering en parlement over het Irakbeleid niet van de grond is gekomen.
 
Conclusie 31: In de Tweede Kamer is voorafgaand aan de oorlog geen noemenswaardig debat gevoerd..

Het functioneren van het volk:
 
Conclusie 2: Opmerkelijk is de afwezigheid van openbaar protest.

Conclusie 3: In deze politiek onstabiele periode ging de aandacht van de Nederlandse bevolking in de eerste plaats uit naar binnenlandse onderwerpen.
Een breed maatschappelijk debat over Irak bleef uit.

Verwijzen naar “het rijk der fabelen”.
Na de korte uiteenzetting van Davids over de illusionaire doelstellingen en het echec van Irak werd het rapport overhandigd aan Jan Peter Balkenende.

Die zelfde middag nog reageerde dat hij verheugt was dat een aantal punten uit het “migraine” dossier (Davids woorden) naar het “rijk der fabelen” was verwezen.

Een wonderlijke kronkel van de geest. Hij suggereert immers daarmee dat hij waarde hecht aan het oordeel van de commissie Davids. Ook weer selectief. Hij verwees hem ongevallige conclusies net zo snel weer naar “het rijk der fabelen” waar hij leiding aan mag geven.

Want dat is het land waar we in leven. Daar kan je dus makkelijk naar verwijzen.

Een land waar we het ‘allemaal wel geloven’.

In de fabeltjes van Amerika en Engeland.
Waar de regering in gelooft.
En de kamer die dat weer gelooft.
En het volk wat hen ook weer wel gelooft.

Allemaal bewoners van een “rijk der fabelen”.
Een land waar goedgelovigheid als passie wordt bedreven.
Bewoond en geregeerd door goed gelovigen.
Met allemaal boter op het hoofd.

Dat is pas de kern van het echec van onze parlementaire democratie.

En Davids heeft die Goliath onthoofd.

Op een vraag van een reporter aan Davids na de persconferentie wat de belangrijkste les zou kunnen zijn uit het rapport antwoordde hij: “volledig en open zijn”.
 
Hij had daar wat mij betreft nog veel opener en vollediger in mogen zijn.

Bronnen (o.a.):
Het hele rapport, de persberichten en de tekst van de speeches van Davids:
http://www.onderzoekscommissie-irak.nl/#pagina=849
 
Video overhandigingsspeech Davids 12/01/10:
http://nos.nl/video/128577-toespraak-en-overhandiging-rapport-commissiedavids.html
 
Video persconferentie Balkenende 12/01/10:
http://nos.nl/video/128696-reactie-balkenende-op-rapportdavids.html

Niemand zit te wachten op de waarheid”

Een onthutsende uitspraak van pieter van vollenhoven  gisteren in pauw & witteman. Tot twee maal toe nog wel. Hij maakte deze opmerking naar aanleiding van zijn pleidooi voor beter onafhankelijk onderzoek. Als voorzitter van Onderzoeksraad voor Veiligheid en inmiddels tientallen jaren ervaring met het doen van onderzoek naar diverse rampen, heeft hij er lang voor gevochten dat die onderzoeksraad kon werken met een wettelijke bescherming. En uiteindelijk gekregen.

“Niemand zit te wachten op de waarheid”
Een wettelijk bescherming voor diegenen die informatie verschaffen. Noodzakelijk in zijn visie omdat anders bijvoorbeeld het O.M. weg zou kunnen lopen met de onthullingen hem gegeven. Dat kan nu niet. Een cruciaal punt!

Nog een bescherming: er kan in zijn rapporten niet geschrapt worden. Door niemand, “tenzij ik het zelf doe.” voegde hij er(glimlachend) aan toe.  

“Niemand zit te wachten op de waarheid”
Hij refereerde ondermeer naar de vele onderzoekscommissies die onder andere door de overheid worden ingesteld om een en ander uit te zoeken. Onder andere werd de Commissie Davids genoemd (Irak onderzoek). Waar blijft dat rapport overigens? Het zou 1 november klaar zijn.  Ook de onderzoeken naar de DSB affaire werden genoemd.

Uiteraard merkte hij op dat hij niet wilde suggereren, dat als er niet een dergelijk wettelijk bescherming was, dat niet automatisch betekent dat onderzoeksrapporten niet onafhankelijk zouden kunnen zijn.
Klopt, maar wie zal het zeggen?    

“Niemand zit te wachten op de waarheid.”
Waarom onthutsend? Ik twijfel niet aan zijn lange ervaring als onafhankelijk onderzoeker. Ik twijfel ook niet aan zijn hoog gehalte aan ervaringsdeskundigheid. Ik twijfel (in zijn functie) ook niet aan zijn integriteit. Wat me dan opvalt is dat, op basis van zijn tientallen jaren ervaring op hoog niveau, Pieter van Vollenhoven tot deze conclusie komt. Feitelijk een bijzonder trieste constatering. Het is dus nog erger dan ik al kon vermoeden. Kan de waarheid zo confronterend zijn?  

“Niemand zit te wachten op de waarheid”
Pieter van Vollenhoven is lid van het Koninklijk Huis. Jan Peter Balkenende moet verantwoording afleggen over de uitspraken van leden van dat Huis. Zou ik in de kamer zitten, dan zou ik een spoeddebat aanvragen met hem. Dan mag hij uitleggen dat ook hij volgens deze uitspraak niet zit te wachten op de waarheid. Met zijn verwoedde pogingen het Irak onderzoek tegen te houden heeft hij de schijn niet mee.

 “Niemand zit te wachten op de waarheid”
Ik kon er slecht van slapen. Deze uitspraak zoemde steeds door mijn hoofd.
“Niemand”?. De vraag die ik maar niet kon beantwoorden: Ben ik dan de enige??