Aad Verbaast

te gek voor woorden eigenlijk

Tag archief: canada

De Caroline Case.

Nog nooit van gehoord zul je zeggen. Haar naam is echter verbonden aan een voorval wat 170 jaar geleden plaats vond en die de wereld tot nu nog dagelijks in zijn greep houdt. Het zou namelijk de internationale rechtsorde bepalen met betrekking tot het “recht op zelfverdediging”,  “proportionaliteit” en “anticiperend aanvallen” (preemptive attack). begrippen die gezien de gebeurtenissen in de gaza weer dagelijks reden geven tot verhitte discussies wereldwijd. Reden genoeg om de historie in te duiken.

Het speelde zich allemaal af eind 1837. Canada (Brits) had de handen vol met een interne opstand door “rebellen” die een onafhankelijke democratische republiek ambieerden. Een republiek onafhankelijk van de imperialistische Britten die met militaire overmacht hun kolonie in een ijzeren greep hielden. Opstanden op diverse plaatsen werden bloedig en succesvol neergeslagen.

Amerika had zich in deze conflicten neutraal opgesteld. Toch ondervonden de rebellen veel sympathie bij de Amerikaanse bevolking. Ze hadden immers ook nog niet heel lang geleden een onafhankelijkheidsoorlog tegen de Britten in hun voordeel beslecht (1783).

Een groep rebellen (300) onder aanvoering van William Lyon Mackenzie verschanste zich begin december op Navy Island in de Niagara rivier. Een eilandje op de grens tussen Amerika en Canada maar nog net Canadees grondgebied. Op 13 december 1837 riepen zij daar onafhankelijke republiek uit. De rebellen werden door enkele sympathisanten vanuit Amerika bevoorraad (geld, voedsel en wapens). Dat gebeurde met een stoomschip genaamd de SS Caroline.
 
Op 29 december in het holst van de nacht stak een Britse groep milities (nu: “commando’s”) de grens over en overmeesterde het schip. Stak het in de fik, sleepte het de rivier op, waar het snel de Niagara watervallen trof en werd verpulverd. Er zouden tientallen doden gevallen zijn. Uiteindelijk bleek overigens dat er slechts één (zwarte) Amerikaan (Amos Durfee) was omgekomen, maar toch. Het zou een enorme diplomatieke rel worden.
 
De Amerikanen waren woedend. Een inval op hun grondgebied!! En een brutale moord op een van hun burgers naast het vernielen van Amerikaanse eigendommen!! De publiek opinie sprak er schande van.De kranten stonden er vol van. Felle debatten in het congres. De regering kwam in actie.

De Britten zagen het echter als een noodzakelijke actie uit zelfverdediging, tegen een groep “piraten” (nu “terroristen”)  die daardoor buiten elke wet stonden en dus ook buiten de Amerikaanse wetten.

Er ontstond een intensieve briefwisseling tussen Daniel Webster  (Amerika’s secretary of State) en Alexander Baring (1st Baron Ashburton), Brits diplomaat. 
Uiteindelijk (1842) resulteerde het in een set van afspraken  tussen de twee mogendheden die ondermeer vastlegden onder welke omstandigheden een aanval was gerechtvaardigd. Jurisprudentie die nu nog wordt gehanteerd in internationale conflicten.
 
Letterlijk waren de voorwaarden voor een gerechtvaardigde verdediging: 
“necessity of that self-defence is instant, overwhelming, and leaving no choice of means, and no moment for deliberation”.Aangezien de aanval op de SS Caroline door de Britten van geen kanten hier aan voldeed, haalden de Amerikanen hun gelijk. Het schip had nooit mogen worden aangevallen, en al helemaal niet buiten de landsgrenzen. De Britten boden hun excuses aan en daarmee kon het incident worden afgerond.
 
Op de fundamenten van de Caroline Case bouwde de VN (1945 “dit nooit weer”) voort. In hun Charter worden slechts twee mogelijkheden voorzien waarop een oorlog(sdaad) kan worden toegestaan.
De eerste is eenvoudig: met toestemming van de VN Veiligheidsraad (veto).
Verder geeft Artikel 51 van het Handvest aan dat je je mag verdedigen tegen een aanval. Echter “totdat de Veiligheidsraad de noodzakelijke maatregelen tot handhaving van de internationale vrede en veiligheid heeft genomen.”. De verdediging moet proportioneel en doelgericht zijn om de aanval te pareren.

De “Caroline criteria”  in combinatie met artikel 51 gaf (tot aan het Internationaal gerechtshof) voldoende basis en houvast om in de international rechtsorde individuele en collectieve geweldsacties te kunnen beoordelen respectievelijk veroordelen. Ruim anderhalve eeuw had het redelijk naar tevredenheid gefunctioneerd.

Tot die historische dag “9/11″…

Het zou leiden tot een dramatische breuk met deze rechtsorde, waarbij een getraumatiseerd en tot op het bot gekrenkt Amerika unilateraal de door hun zelf afgedwongen en geïntroduceerde Caroline criteria volledig overboord gooiden en hun eigen en geheel nieuwe rechtsorde introduceerde in de wereld. En daarmee de wereld het nakijken gaf. Met dramatisch gevolgen.

Hoe en met welke gevolgen kun je lezen in de volgende blog: Na 9/11 kent “proportionaliteit” geen grenzen meer.

Extra bronnen:
Wikipedia: Caroline affair (incl bijgeknipt plaatje).
Gedetailleerd verslag en integrale briefwisseling Webster Ashburton
Nog een gedetailleerd verslag van de gebeurtenissen.
Wikipedia: Rebellions of 1837
Brief min. Bot (2004) aan de kamer. Hierin wordt veelvuldig gerefereerd aan de Caroline Affaire en geeft het (tot op heden gehanteerde) standpunt van de Nederlandse regering:
“Of de Caroline-criteria vandaag de dag afdoende zijn om te bepalen of er inderdaad sprake is van een dreiging die voldoende onmiddellijk is om de uitoefening van het recht op zelfverdediging te rechtvaardigen, zal de praktijk moeten uitwijzen. Deze criteria vormen inderdaad een nuttig handvat, maar het kan niet worden uitgesloten dat ze op termijn verder dienen te worden verfijnd.”Terug lezen:

Proportionaliteit buiten alle proporties.
Terrorisme en staatsterrorisme.
De grondstoffenoorlog: het wordt erger en erger..

 

Noot:
1. er is serieus sprake van geweest om het hoofdkantoor van de VN gezien de vergaande historische betekenis op Navy Island te plaatsen. Uiteindelijk is het toch New York geworden.
2. De vrouw van Daniel Webster heette ook Caroline.