Aad Verbaast

te gek voor woorden eigenlijk

Tag archief: aow

Vroeger was alles anders (2/2)

oudjes2

“Vroeger was alles beter” hoor je wel eens iemand verzuchten. Maar ja, zou je terug willen naar die tijd? En hoeveel “vroeger” is dat dan? In dit blog zomaar weer wat statistieken waar ons leventje nu wordt vergeleken met pakweg 50 jaar geleden. Om even bij stil te staan. De lezer mag dan bedenken of het er beter op is geworden of niet. Op deze onderwerpen althans.

Verkeer.
In 1966 reden er 522.000 auto’s op de weg. Minder dan in het jaar 2012 (nog in ‘de crisis’) werden verkocht! Dat waren er nog altijd 555.000.
8 miljoen auto’s telt Nederland nu.

In 1956 vielen er 1600 verkeersdoden. Het verkeer is sindsdien wel een heel stuk veiliger geworden. In 2013: 570 verkeersdoden. Ondanks de enorme toename van het aantal auto’s.

In 1978 had Nederland 9.300 kilometer aan fietspaden. Nu is dat 32.000 kilometer.
In 1950 peddelden we 10 miljard fietskilometers.
In 1960 17 miljard fietskilometers.
In 1970: 9 miljard fietskilometers. De auto wint aan terrein!
Maar in 2013 is dat toch al weer al weer gegroeid naar 14,8 miljard.

Trein: 1985: 8,7 miljard reizigerskilometers. In 2012 opgelopen naar 17,1 miljard.

Schiphol verwerkte 1 miljoen reizigers in 1959. In 1984 al 10 miljoen. In 1993: 20. In 2013 gegroeid naar meer dan 50 miljoen.

In 1950 ging slechts 18% van de mensen op vakantie. Meest in Nederland.
In 2012 ging 80% op vakantie. Gemiddeld zelfs drie keer per jaar.
En 75% (van die 80%) minstens één keer naar het buitenland.

Gezondheid.
In 2012 worden mannen gemiddeld 15,3 jaar ouder dan in 1950. Vrouwen 16,7 jaar.
De gemiddelde leeftijd van mannen in 2012 is 74,6. Van vrouwen: 79,9.

In 1960 had 1 op de 3 Nederlanders een kunstgebit. Nu is dat 1 op de 10.
Het aantal tandartsen is van 1591 in 1950 gegroeid naar 8000 in 2011.

In 1972 besteedden we 8,8% van het BNP aan gezondheidszorg. In 2012 is dat gegroeid naar 15,4%.

Sociale zekerheid.
De werklozenwet werd ingevoerd in 1949
De Ziektewet in 1952
De AOW werd ingevoerd in 1956.
Wet op de arbeidsongeschiktheidsverzekering: 1966
AWBZ: 1968

Boeren.
In 1950 werkten er 500.000 mensen in de landbouw. In 2011 waren er dan nog maar 139.000.
Maar de productie is nu wel 5 keer zo hoog als toen! Dat is 20 keer zo veel productie per persoon.

In 1950 waren er 410.000 agrarische bedrijven. In 2011 afgenomen tot 71.000.

Arbeidsparticipatie.
Het deel van de mannen dat werkt is vrij constant: 80%.
In 1970 werkten 30% van de vrouwen. In 2008 al opgelopen tot 62%.

In 1960 kende Nederland 4,2 miljoen arbeidsjaren. In 2010 opgelopen tot 6,7 miljoen.
Voornamelijk in de dienstensector. 55% in 2011. In 1960 was dat nog maar 22%.
Industrie was toen de grootste sector. In 1960 34,9%. In 2010 was nog maar 12,4%.

Ach zo maar wat algemene statistieken. Die ik heb overgenomen uit het boek Gouden jaren, waarin de auteur beschrijft “hoe ons dagelijks leven in een halve eeuw onvoorstelbaar is veranderd”.

Met dit blog, in combinatie met deel 1 is dit boek in zijn geheel samengevat (wat de statistieken betreft). Het hele boek lezen kan ik de lezer zeker aanbevelen. Leuk verhalen, beschrijvingen, sfeerplaatjes. Een aanrader. Het leven laat zich immers vooral niet enkel beschrijven in statistieken.

 

 

P.S.: Plaatje is een uitsnede uit “meegaan met je tijd” van Marius van Dokkum.  Ook al zo’n aanrader.

Vergrijzing? Meer allochtonen!

Nederland is sterk verdeeld over de door de regering voorgestelde verhoging van de aow leeftijd.
Rollebollend liggen de werkgevers, de vakbonden, de politieke partijen, wie niet eigenlijk, met elkaar overhoop over deze bedachte constructie, die door de voorstanders met verve wordt verdedigd, en door de tegenstanders in alle bewoordingen wordt afgewezen. Hoog tijd voor wat reflectie.

Diederik Samson (het nieuwe boegbeeld van de PvdA?) verdedigde 21 oktober in P&W  het kabinets- en PvdA standpunt voor het ingrijpen in de AOW. Hij kwam daar tot twee redenen voor deze ingreep. Eerste reden: de vergrijzing die er voor zou zorgen dat er te weinig handjes aan het bed staan. 700.000 mensen te kort in 2030 (!!) voor alle diensten met name in de zorg en het onderwijs. Langer werken “dus”. Tweede reden: het is onderdeel van noodzakelijke bezuinigingen gezien de enorme investeringen die in de crisis zijn gedaan ons allemaal op de been te houden. Waar moet je anders die miljarden vandaan halen? Zijn eigen achterban is verdeeld: 50% steunt de PvdA, de rest niet. In toch al een zwaar uitgedunde achterban. Een ware crisis! 

Agnes Jongerius (machtigste vrouw van Nederland) stommelde zich door dat debat met haar pleidooi: laat de mensen zelf kiezen. Inmiddels is zo’n beetje elk beroep al gedefinieerd als zijnde zwaar. Een verworven rechten pleidooi. Typisch des vakbond’s eigen. Veel verder komen ze ook niet. Blijkbaar.

Allemaal weinig creatieve oplossingen en nutteloos gekibbel. Hoog tijd om even de historie in de duiken.

Jaren 60:
Jaren van economische voorspoed. Ik herinner me nog dat mijn vader zaterdag niet meer hoefde te werken. Ook ik ben een Baby-Boomer. Wat nu nog zorgt voor de scheve leeftijdsopbouw in Nederland (en elders). Ze staan nu te trappelen om binnenkort met pensioen te gaan. Waar nu wordt verwezen naar een toekomstig “tekort aan handjes” was dat toen werkelijkheid. Ernstige tekorten aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Daar voelden we ons inmiddels te goed voor, en er was beter werk voorhanden. De gekozen oplossing toen: scheepsladingen Turken en Marokkanen (met name) om die gaten op te vullen.

Jaren 70/80:
Met als start de oliecrisis in 1973  was het met de krapte op de arbeidsmarkt weer snel afgelopen.
De inschattingsfout die gemaakt was met die scheepsladingen, was dat er verondersteld werd dat de inhuurkrachten, als er geen werk meer was, wel naar huis zouden terugkeren. Niet dus. Ze wilden niet meer weg, en mochten ‘van ons’ nog blijven ook. Inclusief alle familieleden. Zwitserland (als voorbeeld) had daar wel aan gedacht: die stuurde ze allemaal terug.
De politiek moest zijn eigen onkunde natuurlijk gaan corrigeren.
Toverwoord: Solidariteit!! We gaan het schaarse werk dat er is, onder elkaar verdelen!!

Arbeidstijdverkorting werd een feit. 36 (of 38) uur ipv. 40 uur werken per week!
Het klimaat was gunstig. Kabinet als Uil. Al polderend werd men het gauw eens. VUT regelingen om de ouderen ook nog eens netjes de deur uit te werken werd er als maatregel nog eens aan toegevoegd (1975). Fiscaal neutraal ook nog. Wat een daadkracht! De burger bromde niet. Wie wilde immers niet korter werken en eerder met pensioen?

Jaren 90, 2000-2008:
Men begon de vergrijzingproblematiek te zien. En zag in dat die VUT regeling dan wel steeds duurder wordt. Die moet immers opgebracht worden door de werkenden. Eind 1999 was het zover: de VUT regeling werd afgeschaft en vervangen door veel minder interessante prepensioen regelingen. Zelf sparen maar dan met fiscaal voordeel. Ook daar werd snel al weer aan geknabbeld en op beknibbeld. Eind 2005 kwam er al weer een einde  aan. We konden massaal aan de levensloopregeling. Ook geheel op eigen doft..

Maar nog steeds met de worst: hoe makkelijk maken we je het wel niet om eerder met pensioen te kunnen. En we geloofden het alweer. Ons werden kansen geboden om toch eerder met pensioen te kunnen. Met eigen spaargeld, maar vooruit. Als we maar eerder met pensioen konden!

2008: de crisis!
De crisis zette veel op zijn kop. Het zou gaan leiden tot hoge werkeloosheid. Crisismaatregelen waren hard nodig. Met Bos als hulp-Sinterklaas werd de staatskas tot bodemloze put verklaard.

En nu ineens de omgekeerde wereld! We moeten allemaal langer gaan werken! Geen werkeloosheid maar een tekort aan handjes in de toekomst! Een vreemde, er snel door gedrukte, maatregel. Onzinnig ook nog.

Gepresenteerd als een noodzakelijke bezuinigmaatregel. Onzin. 20 top ambtenaren commissies krijgen een jaar om na te denken, niets onbespreekbaar maar dit is al wel besloten?! Shock Doctrine!

Ook gepresenteerd als hét antwoord op de te verwachten te korten op de arbeidsmarkt (2030!!). Een soort van solidariteitspleidooi van de jaren 70/80, maar dan net omgekeerd: langer werken! Onzin. De historie (zie hierboven) leert dat de politici echt niet kunnen voorspellen hoe de wereld er over 10 jaar uitziet. En nu ineens wel ‘kennis’ over 30 jaar?

Zijn er geen alternatieven?
Natuurlijk!
Een van de alternatieven is de scheepsladingen met allochtonen (als dan werkelijk de nood aan de man is) weer binnen te halen. Zie jaren 60. Op dezelfde manier? Nee, want van je fouten kun je leren.

Vreemd voorstel?
Helemaal niet. In Japan (loopt tien jaar voor op onze vergrijzingproblematiek, zie link hieronder), wordt er nu serieus nagedacht om 20 miljoen “arbeidsmigranten” te importeren. Op een bevolking van 127 miljoen.

Genoeg handjes dan aan het bed. Kon zomaar eens een win-win situatie zijn.

En kunnen alle Nederlanders (wat ons 50 jaar lang is voorgespiegeld) toch eerder met pensioen!

We worden alweer bedonderd. En zo voelt het ook.

Terug lezen:
Blog Peter Louter: De betaalbaarheid van de AOW. Het best bewaarde geheim van Den Haag.
Blog Peter Louter: Wat de ongeloofwaardige AOW-mantra’s van Wouter Bos onthullen
Blog Serial: We moeten vooral langer werken om de ABP kas te spekken
Blog Sprakeloos: Mag ik even met u wauwelen?

Blog Aad: Overbevolking? Wordt voor gezorgd!
 
Bronnen (o.a.)
Trouw: In Japan zijn de gevolgen van vergrijzing al overal te zien
Wikipedia: Vergrijzing
Wikipedia: Vervroegde uittreding
Wikipedia: Levensloopregeling
Wikipedia: Pensioen