Aad Verbaast

te gek voor woorden eigenlijk

ZIN en onzin van het PGB


Er wordt steen en been geklaagd over de zorg. Geen wonder. Het systeem is zo rot als een mispel. Hoog tijd dat het eens fundamenteel op de schop gaat. Vandaag over de absurde verschillen tussen ZIN en PGB. En niemand durft het ter discussie te stellen. Ik wel. Hoog tijd dat de kamer eens wakker wordt. 

Waar praten we over? Wat kerngetallen.
640.000 mensen maken gebruik van AWBZ  zorg. Het grootste gedeelte middels ZIN (Zorg in Natura, 500.000).  Ruim 150.000 mensen extra zouden recht hebben op AWBZ zorg maar maken er geen gebruik van. Ergens al vastgelopen in het proces om het te regelen.

Totale AWBZ uitgaven: 25 miljard. Het grootste gedeelte van dat geld wordt besteed aan verpleeg- en verzorging (50%) en gehandicaptenzorg (25%). 

140.000 PGB (persoons gebonden budget) houders mogen in 2011 voor 2,7 miljard euro zelf zorg inkopen. Gemiddeld is dat ruim 19.000 euro PP. 

De financiering  komt voor het grootste gedeelte uit de werknemerspremies. (22 miljard). De overheid legt daar nog 2 miljard bij, en een gedeelte (10%) vloeit weer terug uit de eigen bijdragen van AWBZ gebruikers. 

Het begin van het hele proces.
Het begint allemaal met het CIZ (Centraal Indicatiestelling Zorg). Deze instelling (op aanvraag) bepaalt hoe ziek je eigenlijk bent, en hoeveel zorg daar tegenover mag staan. Zonder die formele indicatie kom je nergens. Een ingewikkelde procedure. Veel papier en een heus interview. Daar kan menig mens al wat ondersteuning bij gebruiken om daar zonder kleerscheuren door heen te komen.

Het CIZ geeft in de indicatie aan welke categorieën zorg van toepassing zijn. Inclusief het aantal uren wat er voor staat. Voorbeeld: PV (persoonlijke verzorging), BG (begeleiding groep) etc.
Eenmaal de indicatie binnen moet gekozen worden hoe die zorg zal moeten worden geleverd. In principe twee mogelijkheden. ZIN of PGB.

Niet altijd vrij om daarin te kiezen. Als je langdurig elders verblijft (vb. verpleeghuis) dan is enkel ZIN mogelijk. In de thuissituatie moet je kiezen tussen het een of het ander. 

In de afwikkeling van de geldstromen speelt vervolgens het zorgkantoor een centrale rol.
Bij ZIN stuurt de zorgverlener een factuur naar het zorgkantoor. Die wordt dan (mits goedgekeurd) betaald door het zorgkantoor. Afhankelijk van het inkomen van de zorgvrager wordt voor een gedeelte van dat bedrag een verzamelfactuur (door het CAK naar de zorgvrager) gestuurd. De eigen bijdrage. 

Bij het PGB stort het zorgkantoor maandelijks een bedrag op de privérekening van de zorgvrager.
De hoogte van het bedrag wordt vastgesteld op basis van de indicatie (tabel). Van het bedrag uit de tabel wordt vooraf de eigen bijdrage  al afgetrokken (afhankelijk van het inkomen). 

Tot zover lijkt het allemaal nog wel aan alle eisen van redelijkheid te voldoen. En lijken de verschillen tussen ZIN en PGB niet voor elkaar onder te doen. Dat zou ook niet mogen bij eenzelfde zorgbehoefte. 

Helaas, want niets is minder waar. Er zijn substantiële verschillen. 

De verschillen tussen ZIN en PGB.
Een aantal voorbeelden. Zonder volledig te willen zijn. 

ZIN: per categorie mag slechts één (gekwalificeerde!) zorgleverancier worden aangewezen (door zorgvrager, en na goedkeuring door het zorgkantoor en CIZ). Het zorgkantoor wil en kan maar van één instelling een factuur ontvangen. Kan die niet alles leveren? Dan houdt het daar gewoon op.
PGB: kies er zoveel als je wilt. Al zijn het er 1000! Personen behoeven slechts een BSN te hebben. Instellingen slechts een KvK registratie en/of een BTW nummer en ze zijn in business. 

ZIN: zorg dient geleverd te worden door goedgekeurde organisaties. Hoge eisen!
PGB: iedereen mag worden ingehuurd. Geen eisen.
Van je partner, tot die bevriende beunhaas tot de professional. Maximum uurloon? 62 euro. Er zijn mensen die dat niet verdienen per uur bij een baas. Maar dat wel graag zouden verdienen. 

ZIN: de zorg moet strikt in de afgegeven categorie vallen. Is er bijvoorbeeld een dagopvang in een groep afgegeven, dan mag er geen sprake zijn van individuele begeleiding. Groep is groep. De factuur wordt eenvoudig niet betaald.
PGB: alle categorieën worden op één  grote hoop gegooid. Sterker nog, wil je het geld gebruiken voor een zorgcategorie waar geen indicatie voor is dan mag dat ook. Vrijheid blijheid hier. 

En dan nog het volgende absurde verschil. Ik leg het uit aan een de hand van een voorbeeld.
Een zorgvrager kiest voor ZIN. En heeft nog een restje inkomen (WAO bijvoorbeeld, of pensioen). Volgens de CIZ indicatie mag hij tot 500 euro per week zorg krijgen (25.000 per jaar). Die krijgt hij ook mits er voldoende facturen zijn ingestuurd natuurlijk. 

De zorgvrager krijgt dan (zie rekenhulp) een rekening voor de eigen eigen bijdrage van ongeveer 150 per week. 8000 euro per jaar. Niet mals. Maar akkoord: sociaal. Sterkste schouders en zo. Ook al heb je daar voor je hele leven al dikke premies betaald.. Nog een keertje dan maar. 

De zorgvrager besluit naderhand (toch wat geschrokken) voor PGB.
Hij krijgt dan 500-150 = 350 euro per week overgemaakt.
En is uiterst verbaast dat hij slechts verantwoording hoeft af te leggen over deze 350 euro!? En niet hoeft aan te tonen dat hij 500 euro heeft uitgegeven!?
Kortom: als hij slechts 350 euro (slim en/of gedeeltelijk inkopen) uitgeeft kost de ontvangen zorg hem persoonlijk ineens helemaal niets!

8000 euro ‘winst’ middels PGB ten opzichte van ZIN! Er zijn dagen dat ik ze niet zie. 

Geen wonder:
Geen wonder dat de vraag naar PGB explodeert.
Geen wonder dat er op grote schaal misbruik wordt gemaakt van het PGB.
Zorgboerderijen schieten als paddenstoelen uit de grond.
Firma list en bedrog willen graag het PGB voor je ‘beheren’, je bent immers beperkt?
De buurman wil ook graag extra inkomen verwerven. Makkelijk toch? 

Wel een wonder:
Dat de kamer in het opstellen van dit hele zorgbouwerk niet heeft gezien dat er absurde verschillen zijn ontstaan tussen de ene regeling en de ander. Voor dezelfde zorgbehoefte. Dat kan toch niet?
Dat de kamer verbaasd is dat het PGB (ook absurd: een subsidie, en geen recht) zo’n hoge vlucht neemt. Zijn de zorgvragers (geen dief van eigen portemonnee) en zorgciminelen  nou zo slim en de kamer zo dom?
Dat de kamer (en regering) slechts roept dat fraude (en wildgroei) dient te worden beteugeld, maar niet in de gaten heeft dat het door hun bedachte systeem fundamenteel daar de enige oorzaak van is. En daardoor aan het kortste einde trekt. 

Maar nog het ergste: niemand in de kamer durft te stellen dat het hele systeem op de schop moet en de verschillen moeten worden vereffend met een eerlijk systeem. Omdat het nu zo oneerlijk is. 

Te gek voor woorden. Ze zijn te schijterig om met het argument om de oren geslagen te worden: kom niet aan de zwakkeren in de samenleving. Maar in de grond: asociaal. 

Asociaal. Omdat de ‘sterkeren’ de mazen in de wetgeving vinden om zichzelf er mee te verrijken, waardoor juist de zwakkeren en de rechtschapenen weer het nakijken hebben. Omdat ze de zorg moeten ontberen die ze nodig hebben. Omdat er geen geld en/of mogelijkheden voor zouden zijn..

 Kamer: wordt eens wakker.

P.S. deze blog is ook te lezen op: http://www.vkblog.nl/bericht/363397/ZIN_en_onzin_van_het_PGB
Lees daar ook de reacties.

Extra Bronnen:
Zorgkantoor: vergoedingenlijst PGB 2011
http://www.pgb.nl/
pgb.nl: wie worden er getroffen door de bezuinigingen
nrc.nl: Burger kan zorg weer zelf regelen
rijksoverheid.nl: beantwoording kamervragen over fraude met PGb’s
rijksoverheid.nl: persoonsgebonden budget
cbs.nl: uitgaven en financiering AWBZ
rijksbegroting.nl: begroting AWBZ   

Noot:
Deel van de serie: ZIN, PGB, AWBZ en WMO. Zin, onzin, gebruik en misbruik.
Eerder publiceerde ik de volgende blogs die in deze serie passen:
28/11/10: ZIN, PGB, AWBZ en WMO. Zin, onzin, gebruik en misbruik
14/11/10: Vissen in de vijver van verpleeghuizen
15/03/10: PGB en zorgboerderijen. Misbruik van en in de zorg
12/02/10: Voltooid leven. Mag ik alsjeblieft dood?
02/12/07: Alzheimer. Misbruik door diefstal onder volmacht 

Enkele gebruikte afkortingen (verplichte kost voor de ‘beginner’):
ZIN: Zorg in Natura
PGB: Persoonsgebonden Budget
WMO: Wet Maatschappelijke Ondersteuning
AWBZ: Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten 

Het plaatje is hier gevonden

12 Reacties op “ZIN en onzin van het PGB

  1. Motek 7 januari 2011 om 18:00

    Helaas werd m’n weergave van een langere reactie op het VK-Blog afgebroken. Zoiets als de hoekstenen laten vallen van het “gezin” denk ik. Las dat de VK blog miv maart stopt. Dus nu maar hier dan :-)

    Ik heb bovenstaande geknipt en geplakt op hyves, zal via de aanwezige politiek aldaar ook wel meegenomen kunnen worden.
    Momenteel worden klanten van de GGZ steeds meer geisoleerd van familie en bekenden, vooral degenen met psychische problemen. Heeft vreemde uitwerkingen middels indicaties opvragen via het CIZ. Als voorbeeld: “klant” heeft administratie op vast adres. GGZ weet hiervan. Bij verhuizing naar nieuwe woonplek werd door GGZ nieuwe indicatie aangevraagd. Zonder dit bekend te maken aan het administratieadres, dus ook de beschikking hield men in de eigen map.”Het “recht” om bezwaar te maken werd de “klant” ontnomen. Via het CAK en UWV werd verwezen naar deze indicatie ivm de eigen bijdrage. Dus nu maar bezwaar maken via het schrijven van CAK omdat de termijn van het CIZ al verstreken is. De inmiddels opgevraagde laatste beschikking geeft diverse onrealistische weergaven over het “woon-adres”, de uren van “verzorging” zelfs over de aanwezigheid van de “verzorging”.
    De Belastingdienst vraagt of dit nieuwe woonadres aangegeven werd als “woongebouw”. Omdat dit niet als zodanig bekend staat bij deze Belastingdienst. Dit gebouw werd echter over een hele etage ingericht als begeleid zelfstandig wonen. ( minimale aanwezigheid van degenen die op papier 7 dagen per week aanwezig zouden zijn want als er al hulp nodig mocht zijn dan gaat dit via de telefonie)
    Op de CIZ-indicatie staan gegevens die overeenkomen met het beschermd wonen op een ander adres. Dat is niet meer van toepassing sinds mei vorig jaar.

    Kortom…de Wajongers in de GGZ lijken een peuleschilletje te worden voor degenen die geld vóór de menselijke waarde stellen.

    En…wie heeft het over vrije tijd tegenwoordig om je door die brij heen te worstelen, een Wajonger zéker niet!

  2. Aad Verbaast 7 januari 2011 om 18:28

    Bedankt Motek voor je uitgebreide reactie.
    Wat een brij inderdaad. Voor de gemiddelde mens al niet om doorheeen te komen. Een oerwoud, een doolhof, een bos vol kreupelhout.. kortom een bende!

    En wie zijn de slachtoffers? Precies: de mensen die het het hardste nodig hebben.
    Schandalig!

  3. marritanne 9 januari 2011 om 20:02

    Ik heb zelf sinds kort een PGB voor hulp bij persoonlijke verzorging.
    Behalve het oerwoud aan regeltjes en afkortingen die je hierboven al goed uiteen gezet hebt, liep ik nog ergens tegenaan.
    De gemeente Smallingerland doet namelijk geen zaken met het CIZ, maar het het SCIO. Nu is het zo dat je voor een indicatie voor AWBZ zorg altijd bij het CIZ moet zijn en dus ook voor het mantelzorgcomplimentje om maar eens iets te noemen.
    Vroeger, toen de gemeente nog zaken deed met het CIZ, werd een en ander automatisch doorgegeven, zoals bijvoorbeeld de aanmelding voor het mantelzorgcomplimentje. Nu is dat niet meer zo en het wordt je ook niet verteld bij het WMO-loket.

    Het heeft ook twee jaar geduurd voordat ik er zelf achter kwam dat ik via het CIZ ook nog een en ander moest en kon regelen, dus voor mensen bij wie de indicatie van de gemeente via een andere instelling loopt dan het CIZ: ga naar http://www.ciz.nl/ en meldt je aan!

  4. Aad Verbaast 9 januari 2011 om 20:09

    Ik ben zelf in Smallingerland geboren, dat terzijde..

    Ik vind dit ongegrijpelijk. Geen zaken doen met het CIZ??
    Volgens mij mag en kan dat niet eens. Behoudens die zaken die onder het WMO vallen.

    Kan je dat toelichten?

  5. marritanne 9 januari 2011 om 20:52

    Het ging bij mij dan ook om zaken die onder het WMO vallen, zoals een rolstoel, scootmobiel en last but not least hulp in de huishouding.
    Ik ben inmiddels al twee jaar bezig om die hulp in de huishouding goed geregeld te krijgen, dat is nogal lastig als je geen 65plusser bent. In onze situatie werd gewoon geconcludeerd `je hebt een gezonde man, die moet het maar doen`. Dat hij fulltime werkt en we twee kinderen hebben is verder niet van belang.
    Uiteindelijk kregen we huishoudelijke hulp nadat we een kindje verloren en ik te kort zwanger was geweest voor kraamzorg.. (verhaal staat in mijn blog van vandaag)

    Lang verhaal.. we zitten inmiddels midden in een bezwaarprocedure met een advocaat erbij. Ik kreeg hiervoor dus steeds te maken met het SCIO.
    Omdat we hard wilden maken dat mijn man echt mantelzorger is en dus meer dan alleen gebruikelijke zorg verleent (dat was het argument van de gemeente om geen huishoudelijke hulp toe te kennen) ben ik gaan uitzoeken hoe we dat officieel op papier konden krijgen en toen kwam ik er achter dat je je dan moet aanmelden bij het CIZ voor een indicatie voor AWBZ zorg. In eerste instantie vroeg ik die indicatie alleen aan om bewijs te hebben dat mijn man mantelzorger is, maar gaandeweg kwam ik er dan achter dat je hiermee ook recht hebt op het mantelzorgcomplimentje en op zorg in natura danwel PGB.

    We hebben dan uiteindelijk ook PGB aangevraagd, zodat mijn man wat ontlast kan worden en we wel zelf de regie in handen houden.

    Is het niet zo dat de gemeente alleen zaken regelt die onder het WMO vallen? Dan zou het dus wel mogen.. het is alleen van de zotte dat niemand je vertelt dat je bij het CIZ moet zijn om een officiele indicatie te krijgen, terwijl mijn man wel keurig een uitnodiging krijgt voor een “verwenavond” voor mantelzorgers.

    Wat het wmo betreft heb ik nog wel meer hoofdbrekens…
    Elk wissewasje moet apart aangevraagd worden.. zo heb ik vorige week een aanvraag moeten doen omdat de voetsteunen van mijn rolstoel aangepast moeten worden..
    Ik heb dan ook bezuinigingstips te over voor de gemeente!

    Ik hoop dat het je zo een beetje duidelijk is, voor zover dat uberhaupt mogelijk is.

  6. Aad Verbaast 9 januari 2011 om 21:02

    Dank voor je reactie.
    In principe dient de gemeente een eigen indicatie te stellen (met uiteindelijk een PGB of ZIN) voor die punten die onder de WMO vallen.
    Het CIZ traject staat hier dan los van. Zeker altijd doen trouwens!!

    Eenmaal een indicatie lijgt de weg open naar een PGB. Als de gemeente dan niet dookomt dan met de CIZ/zorgkantoor route ook het PGb ingezet worden voor van alles en nog wat.

    Raar maar waar.

    Schande natuurlijk dat alles zo lang moet duren..
    Ben je lid en maak je gebruik van de diensten van PGB.nl?
    Doen goed werk!

  7. marritanne 9 januari 2011 om 21:06

    Ja daar ben ik inmiddels ook lid van, vooral het ePGB vind ik erg fijn.
    En inderdaad, raar maar waar..

    Het nare eraan is dat veel mensen niet weten wat ze kunnen regelen en er vanuit gaan dat mensen bij het WMO dat wel weten (wat echt niet altijd zo is kan ik je vertellen!)
    Als je dan aan de ene kant hoort dat veel mensen misbruik maken van regelingen en aan de andere kant weet dat heel veel mensen de hulp wel nodig hebben, maar de weg er naartoe niet weten.. Er gaat wel iets heel erg mis in ons zorglandje.

  8. Aad Verbaast 10 januari 2011 om 00:10

    Allemaal herkenbaar.
    In mijn inleidend blog schreef ik al dat je van alle markten thuis moet zijn om de weg een beetje in zorgland- oerwoud te kunnen vinden. Gemiddeld toch niet te doen. Vandaar dat er zoveel kapers op de kust zijn.
    Maar ook dat heel veel mensen de zorg ontberen waar ze wel recht op zouden hebben.
    Dubbel drama.

  9. marritanne 10 januari 2011 om 22:44

    Ik heb vandaag geprobeerd het hele verhaal wat wij tot nu toe hebben doorgemaakt met de aanvragen bij het WMO in een blog te duwen, als het je interresseert kan je het lezen.

  10. Aad Verbaast 10 januari 2011 om 23:54

    Dank voor de tip. Ik ga het meteen lezen!

  11. McManoe 20 januari 2011 om 21:56

    Hoezo kan men niet een gouden middenweg vinden, wil niemand die dan zien?
    ZIN kan in verhouding met PGB ook veel duurder uitpakken voor de overheid, denk daarbij aan wonen in een woongroep. Aan de andere kant is het ook absurt dat PGB boven een bepaald bedrag “gewoon” aan een “ongeschoold” begeleider kan worden uitbetaald.
    Bij mij leeft zo langzamerhand het vermoeden dat er niet (grondig) is nagedacht over de huidige regeling en regels ad-hoc en willekeurig zijn genomen.
    Al met al ben ik zeer benieuwd wie nu in politiek land op dit terrein zijn huiswerk gaat doen. (En zich niet door allerlei reacties op voorpublicatie van voorstellen van regels laat voorlichten)

  12. Aad Verbaast 20 januari 2011 om 22:05

    @McManou: eens: PGB mag best wat strakker op sommige punten. ZIN mag beslist wat felexibeler.
    Word hoog tijd dat het gezonde verstand in de zorg er weer in komt. Die is zo ziek als wat.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 153 andere volgers

%d bloggers like this: